Terwijl de deelnemers van de Baja Morocco urenlang over de Marokkaanse pistes rijden, speelt een groot deel van de rally zich af achter de schermen. In Race Control worden alle voertuigen gevolgd. Ook de medische- en recoveryteams worden van hier aangestuurd. Roeland Heuff is één van de mensen die de hele wedstrijddag het overzicht probeert te bewaren.

“Wat wij eigenlijk doen, is de hele dag alle deelnemers in de gaten houden”, legt Heuff uit. “We kijken of er ergens iets gebeurt en sturen vervolgens een medisch team of een recoveryteam, afhankelijk van wat er aan de hand is.”

Race Control bestaat tijdens de Baja Morocco uit meerdere mensen met elk hun eigen taak. Eén persoon houdt zich bezig met de timing, iemand anders met de tracking. Heuff richt zich vooral op de aansturing van medische teams en recovery. Daarnaast is er een Race Director. Die persoon opereert onafhankelijk van de organisator en neemt bij discussies beslissingen op basis van het reglement.

Van tracking naar actie

Het belangrijkste hulpmiddel binnen Race Control is het trackingsysteem. Via Stella kunnen de medewerkers precies zien waar de deelnemers zich bevinden. Dat geeft niet alleen overzicht van het veld, maar maakt het ook mogelijk snel te reageren wanneer iemand onverwacht stilvalt.

De communicatie verloopt eveneens via dat systeem. Race Control kan berichten sturen en vragen stellen waarop deelnemers simpelweg met ‘ja’ of ‘nee’ antwoorden. Andersom krijgt het team automatisch een melding zodra een deelnemer stopt. “Als iemand stopt, krijgen wij een alert”, vertelt Heuff. “Dan kunnen zij zelf bevestigen dat ze even moeten stoppen en dat er niets aan de hand is.”

Stilstaan betekent namelijk niet automatisch dat er een probleem is. Een deelnemer kan een technisch mankement hebben, vaststaan of gewoon even pauzeren. Pas wanneer een voertuig langere tijd stilstaat zonder reactie, begint Race Control zich zorgen te maken. Dan volgt een vaste reeks vragen. Is er een medisch probleem? Is er hulp nodig? Is er een technisch probleem? Is er recovery nodig? Zo probeert het team snel te achterhalen wat er precies speelt.

Ervaring speelt een belangrijke rol

Niet iedere stilstaande auto of SSV zorgt meteen voor alarm. De mensen in Race Control kijken ook naar de omstandigheden rondom een incident. Waar bevindt de deelnemer zich en hoe risicovol is dat deel van het parcours? Rijden andere deelnemers zonder problemen langs dezelfde plek? “Als andere deelnemers langskomen en gewoon doorrijden, dan weet je dat er waarschijnlijk niet zoveel aan de hand is”, legt Heuff uit.

Blijft iemand toch stilstaan op een afgelegen plek zonder reactie, dan verandert de situatie. Uiteindelijk wordt er dan altijd iemand naartoe gestuurd, simpelweg omdat onduidelijk is wat er is gebeurd. Daarbij speelt ervaring een grote rol. Race Control kent het parcours en kan daardoor beter inschatten hoe ernstig een situatie kan zijn. Bij twijfel wordt liever een team gestuurd dan afgewacht.

Vijf medische teams en drie recoveryteams

Voor de medische ondersteuning beschikt de Baja Morocco over vijf medische teams. Die zijn verspreid over verschillende voertuigen, waaronder SSV’s, een ambulance en een 4×4. Daarnaast staan drie recoveryteams paraat. Die komen niet alleen in actie na een ongeval, want ook een mechanisch probleem kan een deelnemer tot stilstand brengen. Twee recoverytrucks kunnen voertuigen meenemen en er is bovendien een pick-up beschikbaar voor het ophalen van motoren.

Bij een medische melding moet Race Control snel bepalen welke hulp nodig is. Wanneer de ernst niet direct duidelijk is, wordt liever te vroeg dan te laat medische ondersteuning gestuurd. Op de eerste wedstrijddag kwamen twee medische meldingen binnen. De helikopter was volgens Roeland toen binnen ongeveer elf tot twaalf minuten ter plaatse. “Als het niet helemaal duidelijk is hoe ernstig het is, dan sturen we altijd iemand heen”, vertelt hij.

De helikopter wordt overdag zo centraal mogelijk gepositioneerd. Volgens Heuff bevindt die zich doorgaans binnen ongeveer vijftig kilometer van de deelnemers. Met een snelheid van rond de 250 kilometer per uur kan er zo snel worden geschakeld wanneer dat nodig is.

Als de SOS-knop gaat

Het moment waarop Race Control echt op scherp staat, is wanneer de SOS-knop wordt ingedrukt. “Als er echt een SOS binnenkomt, betekent dat dat iemand op de knop heeft gedrukt”, vertelt Heuff. “Het gaat bij ons ook fysiek alarmen. Er komt echt een knallend geluid uit al onze computers.”

Een SOS-melding betekent overigens niet altijd dat er een ernstig ongeval heeft plaatsgevonden. De melding wordt daarom eerst gecontroleerd, waarna direct wordt geprobeerd contact te krijgen met de deelnemer. Voor ervaren deelnemers is de betekenis van de verschillende knoppen meestal duidelijk. Voor iemand die voor het eerst meedoet aan een rally kan dat anders liggen. “Je weet ook wel wat voor iemand op de rode knop drukt”, zegt Heuff.

Niet alleen veiligheid, ook het klassement

Race Control draait echter niet uitsluitend om veiligheid. Ook het sportieve gedeelte van de rally komt hier samen. Timing, waypoints, snelheidsovertredingen en straftijden worden gedurende en na de etappes verwerkt. Een gemist waypoint levert vijftien minuten straftijd op. Daarnaast worden snelheidsovertredingen gecontroleerd. Al deze gegevens komen uiteindelijk samen in het klassement.

Een dag van twaalf uur achter de schermen

Voor de mensen in Race Control betekent dit lange dagen. Terwijl de deelnemers urenlang buiten op de proef zijn, zitten de medewerkers vrijwel continu achter hun schermen. “De berichtjes komen inderdaad wel de hele dag binnen”, vertelt Heuff. De werkdag begint rond zeven uur, wanneer het roadbook wordt vrijgegeven en loopt door totdat de laatste meldingen zijn verwerkt. Op een rustige dag betekent dat al snel twaalf uur. Op een drukke dag loopt het verder uit.

Van Dakar-fotograaf naar Race Control

Heuff kwam via een omweg in Race Control terecht. Als fotograaf werkte hij jarenlang in de rallywereld, onder meer zeven keer bij de Dakar Rally. Via een Nederlandse vriend kwam hij bij de Baja Morocco terecht als medic en van daaruit rolde hij door naar Race Control om de medische teams en recovery aan te sturen.

De rallysport zelf blijft zijn grootste drijfveer. Zelf rijdt hij sinds de jaren negentig rally’s met klassieke auto’s en volgt hij onder meer de Formule 1 en de Dakar Rally. Tijdens de Baja Morocco beleeft Heuff de wedstrijd vanuit Race Control, ver weg van de duinen en het stof, maar met de rally continu in beeld. “Het mooiste is toch dat het een spelletje is met auto’s”, zegt Heuff. Ondanks de lange dagen achter de schermen blijft dat voor hem de kern van waarom hij het werk doet.

FOTO: Jennifer Lindini